Poskramianie i kontrola trzody chlewnej.

Poskramianie i kontrola trzody chlewnej obejmuje wyposażenie ułatwiające bezpieczne przemieszczanie świń pomiędzy kojcami, korytarzami, wagą, rampą czy miejscem wykonywania zabiegów. W tej kategorii znajdziesz m.in. płyty przepędowe, poganiacze i poskramiacze dla trzody chlewnej, które pomagają kierować zwierzęta bez konieczności bezpośredniego przepychania ich rękami.

Dobór odpowiedniego narzędzia zależy przede wszystkim od liczby zwierząt, miejsca pracy oraz tego, czy trzeba jedynie skierować grupę w odpowiednią stronę, odgrodzić przejście, czy bezpiecznie przytrzymać pojedyncze zwierzę podczas obsługi. W praktyce dobrze dobrane wyposażenie powinno pomagać człowiekowi wykorzystać naturalny sposób poruszania się świń, a nie zastępować prawidłową organizację przejść i spokojną pracę ze stadem.

Płyty przepędowe do świń – do kierowania i odgradzania przejścia

Płyta przepędowa jest jednym z najbardziej praktycznych narzędzi podczas przemieszczania trzody. Tworzy przed zwierzęciem wyraźną barierę i pozwala ograniczyć dostęp do bocznego przejścia, otwartego kojca lub miejsca, w które świnia nie powinna wejść.

Płyta może być szczególnie pomocna podczas przepędzania świń przez korytarze technologiczne, rozdzielania grup, załadunku lub przemieszczania zwierząt pomiędzy sektorami chlewni. Zamiast próbować zatrzymywać świnię własnym ciałem, obsługa może wykorzystać szeroką powierzchnię płyty do wyznaczenia kierunku ruchu.

Przy wyborze warto zwrócić uwagę na wielkość, masę, uchwyty i sztywność płyty. Powinna być na tyle duża, aby tworzyła czytelną barierę dla zwierzęcia, ale jednocześnie umożliwiała wygodne manewrowanie w przejściach chlewni.

Poganiacze dla trzody chlewnej – kiedy mogą ułatwić pracę?

Poganiacze służą przede wszystkim do zachęcania zwierząt do ruchu i wskazywania kierunku przejścia. W zależności od konstrukcji mogą wykorzystywać ruch, dźwięk albo kontakt wizualny, który pomaga obsłudze prowadzić grupę świń bez wchodzenia bezpośrednio pomiędzy zwierzęta.

Przy codziennej obsłudze najważniejsze jest spokojne tempo pracy. Świnie łatwiej przemieszczać w niewielkich grupach, gdy mają przed sobą czytelne przejście i mogą podążać za innymi zwierzętami. Nagły hałas, gwałtowne ruchy, śliska podłoga albo mocno kontrastujące światło na trasie mogą powodować zatrzymywanie się i cofanie zwierząt.

Z tego względu poganiacz powinien być traktowany jako pomoc w kierowaniu zwierzęciem, a nie sposób kompensowania źle zaprojektowanego przejścia lub niewłaściwego sposobu pracy ze stadem.

Poskramiacze dla świń – do pracy z pojedynczym zwierzęciem

Poskramiacze stosuje się w sytuacjach, w których trzeba czasowo ograniczyć możliwość przemieszczania się pojedynczego zwierzęcia, na przykład podczas kontroli, znakowania albo określonych czynności zootechnicznych i weterynaryjnych.

W odróżnieniu od płyty przepędowej, która pomaga pracować z ruchem grupy, poskramiacz do trzody chlewnej jest przeznaczony do krótkotrwałej kontroli konkretnej sztuki. Narzędzie powinno być dobrane do wielkości zwierzęcia oraz używane w sposób ograniczający ryzyko urazu zarówno po stronie świni, jak i osoby wykonującej czynność.

Jak bezpiecznie przepędzać świnie?

Sprawne przemieszczanie trzody zaczyna się jeszcze przed użyciem jakiegokolwiek poganiacza. Trasa powinna być drożna, odpowiednio oświetlona i pozbawiona elementów, które mogą powodować nagłe zatrzymanie zwierząt. Znaczenie ma także powierzchnia podłogi – zwierzę powinno mieć pewne oparcie i możliwość swobodnego przejścia.

W praktyce dobrze sprawdza się prowadzenie świń w mniejszych grupach i pozostawienie im czasu na samodzielne ruszenie. Kiedy pierwsze zwierzęta przejdą we właściwym kierunku, pozostałe często podążają za nimi. Płyty przepędowe można wykorzystać do zamknięcia niepożądanych kierunków i stopniowego prowadzenia grupy do celu.

Na wygodę obsługi wpływa również właściwy układ kojców i wygrodzeń dla trzody chlewnej . Dobrze zaplanowane przejścia, bramki i wygrodzenia mogą znacznie ograniczyć liczbę sytuacji, w których zwierzęta cofają się albo próbują ominąć obsługę.

Płyta przepędowa czy poganiacz – co wybrać?

Oba rodzaje wyposażenia mają inne zastosowanie. Jeżeli najważniejsze jest odgrodzenie przejścia i wyznaczenie kierunku ruchu, praktyczniejsza będzie płyta przepędowa. Przy prowadzeniu zwierząt przez dłuższy korytarz albo zachęcaniu grupy do ruszenia przydatny może być lekki poganiacz.

W większych chlewniach oba rozwiązania często się uzupełniają: jedna osoba wykorzystuje płytę do zamknięcia bocznego kierunku, a druga kontroluje ruch grupy od tyłu. Dzięki temu obsługa może organizować przepęd bez wchodzenia pomiędzy przemieszczające się świnie.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze sprzętu do przepędzania trzody?

Przy zakupie nie warto kierować się wyłącznie ceną. Sprzęt używany codziennie w chlewni powinien być wygodny, odporny na warunki panujące w budynku i łatwy do utrzymania w czystości.

• Wielkość i masa – narzędzie powinno być dopasowane do zwierząt oraz szerokości przejść.
• Wygodne uchwyty – szczególnie istotne przy płytach przepędowych używanych przez dłuższy czas.
• Widoczność dla zwierzęcia – płyta powinna tworzyć wyraźną barierę kierunkową.
• Trwałość materiału – wyposażenie jest narażone na uderzenia, wilgoć i częste mycie.
• Możliwość czyszczenia i dezynfekcji – sprzęt przemieszczany pomiędzy sektorami powinien być łatwy do utrzymania w odpowiedniej higienie.
• Rodzaj wykonywanej pracy – inne narzędzie będzie potrzebne do przepędzania grupy, a inne do krótkotrwałego poskromienia pojedynczego zwierzęcia.

Dobrostan świń a sposób przemieszczania zwierząt

Sposób przepędzania ma znaczenie nie tylko dla wygody pracownika. Spokojna obsługa i odpowiednio przygotowana droga przejścia ograniczają sytuacje, w których zwierzęta zatrzymują się, zawracają albo wpadają na siebie podczas przemieszczania.

Szczególnej ostrożności wymagają środki wykorzystujące impulsy elektryczne. W przypadku transportu zwierząt przepisy unijne wymagają, aby ich stosowania w miarę możliwości unikać, a wobec dorosłych świń dopuszczają je wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach. W codziennej pracy podstawą powinny być prawidłowa organizacja przejść, spokojne prowadzenie zwierząt oraz wykorzystanie takich pomocy jak płyty przepędowe.

Poskramianie i przepędzanie jako część organizacji chlewni

Kontrola ruchu zwierząt jest tylko jednym z elementów prowadzenia gospodarstwa. Przy organizacji chlewni trzeba jednocześnie uwzględnić pojenie, żywienie, układ kojców, wentylację, bioasekurację oraz wyposażenie wykorzystywane przy codziennej obsłudze.

Wszystkie najważniejsze obszary znajdziesz w głównym dziale Hodowla trzody chlewnej , który łączy wyposażenie dla prosiąt, loch, warchlaków i tuczników z praktycznymi poradnikami dla hodowców.