EM Probiotyk i EM Bokashi Greenland – co naprawdę pokazują badania na świniach?

Probiotykom stosowanym w hodowli zwierząt przypisuje się wiele korzyści: stabilizację mikroflory przewodu pokarmowego, lepsze wykorzystanie paszy czy wsparcie naturalnych mechanizmów odpornościowych. Pomiędzy deklaracją producenta a wynikiem kontrolowanego doświadczenia naukowego jest jednak spora różnica.

W przypadku produktów Greenland EM mamy ciekawą sytuację, ponieważ zarówno płynny EM Probiotyk, jak i EM Bokashi były wykorzystywane w opublikowanych badaniach prowadzonych na świniach.

Wyniki są interesujące, ale nie są jednostronne. Pokazują zarówno biologiczne działanie badanych preparatów, jak i efekty, które każą zachować ostrożność przy prostym założeniu, że „więcej probiotyku oznacza lepszy wynik”.

Jeśli szukasz dostępnych preparatów dla zwierząt, zobacz: EM Probiotyki Greenland dla zwierząt →

EM Probiotyk Greenland – co dokładnie badano?

Jedno z najciekawszych badań opublikowano w 2020 roku w czasopiśmie Livestock Science. Naukowcy sprawdzali wpływ płynnego preparatu EM Probiotyk na mikroflorę przewodu pokarmowego świń, tempo wzrostu, wartość tuszy oraz wybrane cechy jakości mięsa.

W doświadczeniu uczestniczyły 72 świnie, podzielone na trzy grupy po 24 zwierzęta:

• grupę kontrolną bez dodatku probiotyku,
• grupę otrzymującą EM Probiotyk w dawce 0,3%,
• grupę otrzymującą EM Probiotyk w dawce 0,5%.

Autorzy publikacji podali wprost, że płynny EM Probiotyk użyty w doświadczeniu był produkowany przez Greenland Technologia EM.

W badanym wtedy preparacie wykazano między innymi obecność Saccharomyces cerevisiae, Lactobacillus casei i Lactobacillus plantarum.

Co wydarzyło się z mikroflorą jelitową świń?

To jedna z najbardziej interesujących części doświadczenia. W grupie otrzymującej wyższą dawkę probiotyku – 0,5% – stwierdzono większą liczebność bakterii kwasu mlekowego (LAB) oraz mniejszą liczebność bakterii z rodziny Enterobacteriaceae w badanych próbkach przewodu pokarmowego.

Wynik pokazuje, że zastosowany preparat wpływał na skład badanej mikroflory jelitowej.

Trzeba jednak uważać z interpretacją. Z takiego wyniku nie można wyciągnąć wniosku, że EM Probiotyk leczy zakażenia, eliminuje E. coli czy Salmonellę albo zapobiega konkretnej chorobie.

Badacze wykazali zmianę liczebności określonych grup mikroorganizmów. To ważny wynik biologiczny, ale nie jest równoznaczny z badaniem skuteczności leczniczej.

Większa dawka probiotyku nie dała lepszego wyniku we wszystkim

Właśnie ten fragment pracy jest szczególnie wartościowy z praktycznego punktu widzenia.

W ostatnich czterech tygodniach przed ubojem świnie z obu grup otrzymujących EM Probiotyk miały niższy średni dzienny przyrost masy ciała (ADG) niż zwierzęta z grupy kontrolnej.

Przy dawce 0,5% odnotowano również mniej korzystne wartości części parametrów jakości mięsa, między innymi związanych z utratą wody, barwą i oceną sensoryczną.

Autorzy badania sami podkreślili więc, że wysoka dawka bakterii kwasu mlekowego może wpływać nie tylko na mikroflorę, ale także na wyniki produkcyjne i jakość mięsa.

A co z EM Bokashi? Drugie badanie na prosiętach

Osobne doświadczenie przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Tym razem badano EM Bokashi oraz jego wpływ na wybrane parametry nieswoistej odpowiedzi immunologicznej świń.

Badaniem objęto 60 prosiąt. Zwierzęta podzielono na dwie grupy:

• 30 prosiąt w grupie kontrolnej,
• 30 prosiąt otrzymujących EM Bokashi.

Preparat dodawano do paszy od 7. dnia życia w ilości 10 kg na tonę paszy i stosowano go do końca doświadczenia.

Autorzy również wskazali producenta: zastosowany preparat EM Bokashi był produkowany przez Greenland Technologia EM.

Jakie parametry odporności badano?

Naukowcy nie oceniali, czy zwierzęta „chorowały mniej”. Badanie było znacznie bardziej precyzyjne.

Analizowano między innymi:

• aktywność fagocytarną monocytów i granulocytów,
• tzw. wybuch tlenowy komórek,
• ekspresję wybranych markerów na powierzchni komórek odpornościowych,
• stężenie lizozymu w surowicy,
• wybrane cytokiny.

W grupie otrzymującej EM Bokashi stwierdzono między innymi zwiększoną aktywność fagocytarną, szczególnie monocytów, oraz wyższe wartości części pozostałych badanych parametrów.

Autorzy pracy uznali, że wyniki wskazują na modulację nieswoistej odpowiedzi immunologicznej u świń otrzymujących EM Bokashi.

Czy to znaczy, że EM Bokashi zapobiega chorobom?

Nie można wyciągnąć tak daleko idącego wniosku tylko na podstawie tego doświadczenia.

Badanie wykazało zmiany parametrów immunologicznych. Nie było natomiast próbą kliniczną sprawdzającą, czy EM Bokashi zapobiega konkretnej chorobie, leczy zakażenie albo może zastąpić leczenie weterynaryjne.

To bardzo ważne rozróżnienie: modulacja parametrów odpornościowych nie jest tym samym co udowodnione działanie lecznicze.

Kto finansował badanie EM Bokashi?

W publikacji znajduje się jeszcze jedna informacja, której nie warto pomijać.

Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów, ale jednocześnie podziękowali firmie Greenland Technologia EM za finansowe wsparcie badania.

Nie oznacza to automatycznie, że wynik doświadczenia jest niewiarygodny. Źródło finansowania jest jednak jednym z elementów, które powinno się brać pod uwagę przy ocenie publikacji naukowej.

Właśnie dlatego podajemy tę informację razem z wynikami, zamiast prezentować badanie wyłącznie jako argument sprzedażowy.

Co naprawdę możemy powiedzieć po przeczytaniu obu badań?

Obie prace pokazują, że preparaty Greenland zastosowane w doświadczeniach nie były biologicznie obojętne.

Na podstawie opisanych doświadczeń można stwierdzić, że:

• płynny EM Probiotyk wpływał na skład badanej mikroflory przewodu pokarmowego świń,
• przy dawce 0,5% obserwowano większą liczebność LAB i mniejszą liczebność Enterobacteriaceae,
• EM Bokashi wpływał na wybrane parametry nieswoistej odpowiedzi immunologicznej,
• efekt stosowania płynnego probiotyku zależał od dawki,
• nie wszystkie zmiany obserwowane przy suplementacji były korzystne z punktu widzenia wyników produkcyjnych i jakości mięsa.

Czego te badania nie udowodniły?

Na podstawie tych dwóch publikacji nie powinniśmy twierdzić, że EM Probiotyk lub EM Bokashi:

• leczą biegunki,
• leczą zakażenia bakteryjne,
• zapobiegają wszystkim chorobom przewodu pokarmowego,
• eliminują E. coli lub Salmonellę z organizmu zwierzęcia,
• mogą zastąpić antybiotyki lub leczenie weterynaryjne,
• zawsze zwiększają przyrosty masy ciała.

Takich wniosków badane doświadczenia po prostu nie pozwalają wyciągnąć.

A co z aktualnym EM Probiotyk sprzedawanym dzisiaj?

Jest jeszcze jeden szczegół, o którym często zapomina się przy cytowaniu starszych badań produktów komercyjnych.

Publikacja z 2020 roku opisuje skład preparatu wykorzystanego w konkretnym doświadczeniu. Producent może z czasem zmieniać formulację, stosowane dodatki albo deklarowany skład produktu.

Dlatego informacje o mikroorganizmach podane w publikacji naukowej należy traktować jako opis materiału użytego w tamtym badaniu, a aktualny skład i dawkowanie sprawdzać na bieżącej etykiecie produktu i w dokumentacji producenta.

Gdzie znaleźć EM Probiotyk i EM Bokashi Greenland?

W Kowet preparaty dla zwierząt zebraliśmy w jednej kategorii, dzięki czemu można porównać płynny EM Probiotyk w różnych pojemnościach oraz sypkie preparaty Bokashi.

Źródła naukowe

• A. Rybarczyk i in., Effect of EM® probiotic on gut microbiota, growth performance, carcass and meat quality of pigs, Livestock Science, 241 (2020), 104206. DOI: 10.1016/j.livsci.2020.104206. Zobacz publikację →
• E. Laskowska, Ł.S. Jarosz, Z. Grądzki, Effect of the EM Bokashi® Multimicrobial Probiotic Preparation on the Non-specific Immune Response in Pigs, Probiotics and Antimicrobial Proteins 11 (2019), 1264–1277. DOI: 10.1007/s12602-018-9460-5. Zobacz pełną publikację →
• Greenland Technologia EM – aktualne informacje producenta dotyczące EM Probiotyk. Zobacz kartę producenta →

Informacja redakcyjna

Artykuł przygotowano na podstawie opublikowanych badań naukowych oraz aktualnych informacji producenta. Oddzielamy wyniki doświadczeń od deklaracji handlowych produktu i wskazujemy również wyniki niekorzystne oraz ograniczenia badań.

Ostatnia weryfikacja źródeł: 14 sierpnia 2026 r.

Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii ani specjalistą ds. żywienia zwierząt. Mieszanki paszowe należy stosować zgodnie z aktualną etykietą i zaleceniami producenta.